Prawo o stowarzyszeniach s.1

©Kancelaria Sejmu s. 1/14

Dz.U. 2001 Nr 79 poz. 855

OBWIESZCZENIE

MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 31 maja 2001 r.

w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo o stowarzyszeniach.

1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów
normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. Nr 62, poz. 718 i z 2001 r. Nr 46,
poz. 499) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia
7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. Nr 20, poz. 104), z uwzględnieniem
zmian wprowadzonych:

1. ustawą z dnia 23 lutego 1990 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach i ustawy o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 14, poz. 86),

2. ustawą z dnia 10 stycznia 1996 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. Nr 27, poz. 118),

3. ustawą z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121, poz. 769),

4. ustawą z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje or­ganów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668)

i zmian wynikających z przypisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu.

2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje:

1) art. 47-50 i art. 54 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. Nr 20, poz. 104), które stanowią:

„Art. 47. W ustawie z dnia 29 marca 1962 r. o zgromadzeniach (Dz.U. Nr 20, poz. 89, z 1971 r. Nr 12, poz. 115, z 1982 r. Nr 14, poz. 113 i z 1985 r. Nr 36, poz. 167) w art. 7 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

„1a. Do odbycia zebrania założycielskiego w celu założenia stowarzyszenia jest wymagane zawiadomienie organu administracji państwowej o wła-ściwości szczególnej w sprawach społeczno-administracyjnych stopnia wojewódzkiego.”

Art. 48. W ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz.U. z 1988 r. Nr 30, poz. 207) w art. 154 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje ust. 2 w brzmieniu:

„2. Junacy odbywający zasadniczą służbę w obronie cywilnej mogą wstępo-wać do organizacji i stowarzyszeń lub brać czynny udział w pracach or­ganizacji i stowarzyszeń, do których należeli przed powołaniem do służ-by, tylko za zgodą komendantów oddziałów obrony cywilnej.”

2007-04-30

©Kancelaria Sejmu s. 2/14

Art. 49. W ustawie z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawo­dowych (Dz.U. Nr 16, poz. 134, z 1972 r. Nr 53, poz. 341 i 342, z 1974 r. Nr 24, poz. 142 i Nr 47, poz. 282, z 1979 r. Nr 15, poz. 97 oraz z 1983 r. Nr 16, poz. 78) art. 33 otrzymuje brzmienie:

„Art. 33. Żołnierz zawodowy może należeć do organizacji lub stowarzyszeń krajowych działających poza wojskiem, a także do organizacji lub stowarzyszeń zagranicznych lub międzynarodowych, za zezwole­niem Ministra Obrony Narodowej lub organów wojskowych przez niego określonych.”

Art. 50. W ustawie z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 1985 r. Nr 42, poz. 201, z 1987 r. Nr 22, poz. 128 i z 1989 r. Nr 4, poz. 24 i Nr 6, poz. 33) wprowadza się następujące zmiany:

5. w art. 124 w ust. 1 wyrazy „i niniejszej ustawy” zastępuje się wyrazami „o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej”,

6. art. 125 otrzymuje brzmienie:

„Art. 125. 1. Organem uprawnionym do sprawowania nadzoru nad dzia­łalnością organizacji i stowarzyszeń studenckich o zasięgu ogólnokrajowym i lokalnym jest Minister Edukacji Naro­dowej.

2. Organem uprawnionym do sprawowania nadzoru nad dzia­łalnością uczelnianych (wydziałowych) organizacji i stowa-rzyszeń studenckich oraz nad oddziałami (ogniwami) uczelnianymi organizacji i stowarzyszeń studenckich o za-sięgu ogólnokrajowym i lokalnym jest rektor.”,

3) art. 126 skreśla się.”

„Art. 54. 1. Organy nadzorujące, w terminie dwóch miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie, przekażą sądom rejestrowym rejestry stowarzyszeń i związków stowarzyszeń, prowadzone dotychczas przez terenowe organy admini­stracji państwowej, dotyczące istniejących na terenie województwa sto-warzyszeń zarejestrowanych, oraz ich statuty.

2. Organy dotychczasowo właściwe w sprawach stowarzyszeń zwykłych przekażą organowi nadzorującemu dokumentację tych stowarzyszeń w terminie określonym w ust. 1.”;

2) art. 3 ustawy z dnia 23 lutego 1990 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach i
ustawy o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 14, poz. 86), który stanowi:

„Art. 3. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.”;

3) art. 2 i 3 ustawy z dnia 10 stycznia 1996 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach
(Dz.U. Nr 27, poz. 118), które stanowią:

„Art. 2. Przepis art. 1 pkt 5 ma zastosowanie do stowarzyszeń, w sprawie których de-cyzję o likwidacji podjęto po terminie określonym w art. 3. Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 1 miesiąca od dnia ogłoszenia.”;

4) art. 88 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121,
poz. 769), który stanowi:

„Art. 88. Ustawa wchodzi w życie w terminie i na zasadach określonych ustawą – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, z wyjąt-kiem:

2007-04-30

©Kancelaria Sejmu s. 3/14

7. przepisów art. 6, art. 19 ust. 4, art. 48, art. 54, art. 83 i art. 87, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia,

8. przepisów art. 85, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.”;

5) art. 150 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kom­petencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668), który stanowi:

„Art. 150. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 26, art. 128 pkt 2, art. 139 pkt 1 i 10, art. 145 ust. 2 i 4, art. 146 ust. 2 i 4 oraz art. 147 ust. 2 i 3, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, i art. 34 pkt 1, art. 36 pkt 23, art. 48 pkt 1 i 3, art. 84, art. 97 pkt 1-3, 5-10 i 12-36 oraz art. 139 pkt 9 lit. a), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2000 r.”

MARSZAŁEK SEJMU

/–/ Maciej Płażyński

Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 31 maja 2001 r. (poz. 855)

2007-04-30

©Kancelaria Sejmu

s. 2/14

©Kancelaria Sejmu s. 3/14

z tym że w składzie zarządu stowarzyszenia większość muszą stanowić osoby o pełnej zdol­ności do czynności prawnych.

3. Małoletni poniżej 16 lat mogą, za zgodą przedstawicieli ustawowych, należeć do stowarzy-szeń według zasad określonych w ich statutach, bez prawa udziału w głosowaniu na wal­nych zebraniach członków oraz bez korzystania z czynnego i biernego prawa wyborczego do władz stowarzyszenia. Jeżeli jednak jednostka organizacyjna stowarzyszenia zrzesza wy-łącznie małoletnich, mogą oni wybierać i być wybierani do władz tej jednostki.

Art. 4.

17. Cudzoziemcy mający miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej³⁾ mogą zrzeszać się w stowarzyszeniach, zgodnie z przepisami obowiązującymi obywateli polskich.

18. Cudzoziemcy nie mający miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej³⁾ mogą wstępować do stowarzyszeń, których statuty przewidują taką możliwość.

Art. 5.

19. Stowarzyszenia międzynarodowe mogą być tworzone na terytorium Rzeczypospolitej Pol-skiej³⁾ według zasad określonych w ustawie.

20. Stowarzyszenia mogą należeć do organizacji międzynarodowych na warunkach określonych w ich statutach, jeżeli nie narusza to zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska³⁾ jest stroną.

Art. 6.

21. Tworzenie stowarzyszeń przyjmujących zasadę bezwzględnego posłuszeństwa ich członków wobec władz stowarzyszenia jest zakazane.

22. Nikogo nie wolno zmuszać do udziału w stowarzyszeniu lub ograniczać jego prawa do wy-stąpienia ze stowarzyszenia. Nikt nie może ponosić ujemnych następstw z powodu przyna-leżności do stowarzyszenia albo pozostawania poza nim.

Art. 7.

1. Przepisom ustawy nie podlegają:

23. organizacje społeczne działające na podstawie odrębnych ustaw lub umów międzynaro-dowych, których Rzeczpospolita Polska³⁾ jest stroną,

24. kościoły i inne związki wyznaniowe oraz ich osoby prawne,

25. organizacje religijne, których sytuacja prawna jest uregulowana ustawami o stosunku państwa do kościołów i innych związków wyznaniowych, działające w obrębie tych ko­ściołów i związków,

4)⁴⁾ komitety powstające w celu przygotowania wyborów do Sejmu i Senatu oraz organów samorządu, jeżeli są one przeprowadzane na podstawie ustaw lub zarządzeń władz - od dnia zarządzenia wyborów do ukończenia czynności wyborczych.

5)⁵⁾ partie polityczne.

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w przypisie 1.

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 57 pkt 2 ustawy, o której mowa w przypisie 2.

Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lutego 1990 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach i ustawy

o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 14, poz. 86), która weszła w życie z dniem 13 marca 1990 r.

2007-04-30

©Kancelaria Sejmu s. 4/14

2. Do organizacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, w sprawach nie uregulowanych odrębnie stosuje się przepisy ustawy.

Art. 8.

1.⁶⁾ Stowarzyszenie podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, o ile prze­pis ustawy nie stanowi inaczej.

26. (skreślony).⁷⁾

27. (skreślony).⁷⁾

28. (skreślony).⁷⁾ 5.⁸⁾ Nadzór nad działalnością stowarzyszeń należy do:

29. wojewody właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia - w zakresie nadzoru nad działalnością stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego,

30. starosty właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia - w zakresie nadzoru nad in­nymi niż wymienione w pkt 1 stowarzyszeniami

- zwanych dalej „organami nadzorującymi”. 6. Przepisy ustawy nie naruszają uprawnień prokuratora wynikających z innych ustaw.

Rozdział 2 Tworzenie stowarzyszeń

Art. 9.

Osoby w liczbie co najmniej piętnastu, pragnące założyć stowarzyszenie, uchwalają statut sto­warzyszenia i wybierają komitet założycielski.

Art. 10.

1. Statut stowarzyszenia określa w szczególności:

31. nazwę stowarzyszenia, odróżniającą je od innych stowarzyszeń, organizacji i instytucji,

32. teren działania i siedzibę stowarzyszenia,

33. cele i sposoby ich realizacji,

34. sposób nabywania i utraty członkostwa, przyczyny utraty członkostwa oraz prawa i obowiązki członków,

35. władze stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, uzupełniania składu oraz ich kompetencje,

36. sposób reprezentowania stowarzyszenia oraz zaciągania zobowiązań majątkowych, a także warunki ważności jego uchwał,

37. sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich,

38. zasady dokonywania zmian statutu,

39. sposób rozwiązania się stowarzyszenia.

W brzmieniu ustalonym przez art. 73 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądo-wym (Dz.U. Nr 121, poz. 769), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2001 r. Przez art. 73 pkt 1 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 6. W brzmieniu ustalonym przez art. 57 pkt 3 ustawy, o której mowa w przypisie 2.

2007-04-30

©Kancelaria Sejmu s. 5/14

40. Stowarzyszenie, które zamierza tworzyć terenowe jednostki organizacyjne, jest obowiązane określić w statucie strukturę organizacyjną i zasady tworzenia tych jednostek.

41. Osoba prawna może być jedynie wspierającym członkiem stowarzyszenia.

Art. 11.

42. Najwyższą władzą stowarzyszenia jest walne zebranie członków. W sprawach, w których statut nie określa właściwości władz stowarzyszenia, podejmowanie uchwał należy do wal­nego zebrania członków.

43. Statut może przewidywać zamiast walnego zebrania członków zebranie delegatów lub zastą-pienie walnego zebrania członków zebraniem delegatów, jeżeli liczba członków przekroczy określoną w statucie wielkość. W takich przypadkach statut określa zasady wyboru delega­tów i czas trwania ich kadencji.

44. Stowarzyszenie jest obowiązane posiadać zarząd i organ kontroli wewnętrznej.

Art. 12.

Komitet założycielski składa do sądu rejestrowego wniosek o rejestrację wraz ze statutem, listą założycieli, zawierającą imiona i nazwiska, datę i miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania oraz własnoręczne podpisy założycieli, protokół z wyboru komitetu założycielskiego, a także infor-mację o adresie tymczasowej siedziby stowarzyszenia.

Art. 13.

45. Wniosek o zarejestrowanie stowarzyszenia sąd rejestrowy rozpoznaje niezwłocznie, a roz-strzygnięcie powinno nastąpić nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku.

46. Sąd rejestrowy doręcza organowi nadzorującemu odpis wniosku o rejestrację wraz z załącz-nikami wymienionymi w art. 12. Organ ten ma prawo wypowiedzieć się w sprawie wniosku w terminie 14 dni licząc od dnia jego doręczenia, a także przystąpić, za zgodą sądu, do po­stępowania jako zainteresowany.

Art. 14.⁹⁾

Sąd rejestrowy odmawia zarejestrowania stowarzyszenia, jeżeli nie spełnia ono warunków okre-ślonych w ustawie.

Art. 15.

47. Sąd rejestrowy przed wydaniem postanowienia o zarejestrowaniu stowarzyszenia, jeżeli uzna za niezbędne dokonanie dodatkowych ustaleń, wyznacza w tym celu posiedzenie wyja-śniające.

48. Na posiedzenie wyjaśniające sąd rejestrowy wzywa uczestników postępowania.

Art. 16.

Sąd rejestrowy wydaje postanowienie o zarejestrowaniu stowarzyszenia po stwierdzeniu, że jego statut jest zgodny z przepisami prawa i założyciele spełniają wymagania określone ustawą.

Ust. 2 i oznaczenie ust. 1 skreślone przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w przypisie 5.

2007-04-30

©Kancelaria Sejmu s. 6/14

Art. 17.

1.¹⁰⁾ Stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność z chwilą wpi­sania do Krajowego Rejestru Sądowego.

1a.¹¹⁾ Terenowa jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 10 ust. 2, może uzyskać osobo­wość prawną, jeżeli statut stowarzyszenia to przewiduje.

2. (skreślony).¹²⁾

3.¹³⁾ O wpisaniu stowarzyszenia do Krajowego Rejestru Sądowego sąd rejestrowy zawiadamia założycieli oraz organ nadzorujący, przesyłając jednocześnie temu organowi statut.

Art. 18.(skreślony).¹⁴⁾ Art. 19.(skreślony).¹⁴⁾

Art. 20.

49. Zarząd terenowej jednostki organizacyjnej stowarzyszenia jest obowiązany, w terminie 14 dni od chwili jej powołania, zawiadomić o tym organ nadzorujący właściwy ze względu na siedzibę tej jednostki, podając skład zarządu i adres siedziby jednostki, oraz doręczyć sta­tut stowarzyszenia.

50. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w razie zmian w składzie zarządu i adresie siedziby terenowej jednostki organizacyjnej stowarzyszenia oraz w statucie stowarzyszenia.

Art. 21.

Zarząd stowarzyszenia ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić sąd rejestrowy o zmianie statu­tu. W sprawie wpisania do rejestru zmiany statutu stowarzyszenia stosuje się odpowiednio zasa­dy i tryb przewidziane dla rejestracji stowarzyszenia.

Art. 22.

51. Stowarzyszenia w liczbie co najmniej trzech mogą założyć związek stowarzyszeń. Założy-cielami i członkami związku mogą być także inne osoby prawne, z tym że osoby prawne mające cele zarobkowe mogą być członkami wspierającymi.

52. Do związków, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy.

Art. 23.(skreślony).¹⁵⁾ Art. 24.(skreślony).¹⁵⁾

W brzmieniu ustalonym przez art. 73 pkt 2 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 6.

Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w przypisie 5.

Przez art. 73 pkt 2 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 6.

W brzmieniu ustalonym przez art. 73 pkt 2 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 6.

Przez art. 73 pkt 3 ustawy, o której mowa w przypisie 6.

Przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w przypisie 5.

2007-04-30

©Kancelaria Sejmu s. 7/14

Rozdział 3 Nadzór nad stowarzyszeniami

Art. 25.¹⁶⁾ Organ nadzorujący ma prawo:

53. żądać dostarczenia przez zarząd stowarzyszenia, w wyznaczonym terminie, odpisów uchwał walnego zebrania członków (zebrania delegatów),

54. (skreślony),¹⁷⁾

55. żądać od władz stowarzyszenia niezbędnych wyjaśnień.

Art. 26. ¹⁸⁾

W razie niezastosowania się stowarzyszenia do wymagań określonych w art. 25, sąd na wniosek organu nadzorującego może nałożyć grzywnę w wysokości jednorazowo nie wyższej niż 5 000 zł. Od grzywny można zwolnić, jeżeli po jej wymierzeniu stowarzyszenie niezwłocznie zastosu­je się do wymagań organu nadzorującego. Stowarzyszenie, w terminie 7 dni, może wystąpić do sądu o zwolnienie od grzywny.

Art. 27.

Organem nadzorującym terenową jednostkę organizacyjną stowarzyszenia jest organ określony w art. 8 ust. 5, właściwy ze względu na siedzibę tej jednostki.

Art. 28.

W razie stwierdzenia, że działalność stowarzyszenia jest niezgodna z prawem lub narusza posta­nowienia statutu w sprawach, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 2, organ nadzorujący, w zależno­ści od rodzaju i stopnia stwierdzonych nieprawidłowości, może wystąpić o ich usunięcie w okre-ślonym terminie, udzielić ostrzeżenia władzom stowarzyszenia, wystąpić do sądu o zastosowanie środka określonego w art. 29.

Art. 29.

1. Sąd, na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora, może:

56. udzielić upomnienia władzom stowarzyszenia,

57. uchylić niezgodną z prawem lub statutem uchwałę stowarzyszenia, 3)¹⁹⁾ rozwiązać stowarzyszenie, jeżeli jego działalność wykazuje rażące lub uporczywe na­ruszanie prawa albo postanowień statutu i nie ma warunków do przywrócenia działal-ności zgodnej z prawem lub statutem.

2.²⁰⁾ Sąd rozpoznając wniosek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, może na wniosek lub z własnej inicjatywy wydać zarządzenie tymczasowe o zawieszeniu w czynnościach zarządu stowa­rzyszenia, wyznaczając przedstawiciela do prowadzenia bieżących spraw stowarzyszenia.

Ze zmianami wprowadzonymi przez art. 1 pkt 5 lit. a)-c) ustawy, o której mowa w przypisie 5.

Przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w przypisie 1.

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w przypisie 1.

Ze zmianami wprowadzonymi przez art. 1 pkt 7 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 5.

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 7 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 5.

2007-04-30

©Kancelaria Sejmu s. 8/14

3.²¹⁾ Rozpoznając wniosek o rozwiązanie stowarzyszenia, sąd może zobowiązać władze stowa­rzyszenia do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie i zawiesić postępowanie. W razie bezskutecznego upływu terminu, sąd, na wniosek organu nadzorującego lub z wła-snej inicjatywy, podejmie zawieszone postępowanie.

Art. 30.

58. Jeżeli stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych, sąd, na wniosek organu nadzorującego lub z własnej inicjatywy, ustanawia dla niego kuratora.

59. Kurator jest obowiązany do zwołania w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy walnego zebra­nia członków (zebrania delegatów) stowarzyszenia w celu wyboru zarządu. Do czasu wybo­ru zarządu, kurator reprezentuje stowarzyszenie w sprawach majątkowych wymagających bieżącego załatwienia.

60. Wynagrodzenie kuratora pokrywa się z majątku stowarzyszenia.

Art. 31.

Na wniosek organu nadzorującego sąd wydaje postanowienie o rozwiązaniu stowarzyszenia, w razie gdy:

61. liczba członków stowarzyszenia zmniejszyła się poniżej liczby członków wymaganych do jego założenia,

62. stowarzyszenie nie posiada przewidzianych w ustawie władz i nie ma warunków do ich wyłonienia w okresie nie dłuższym niż rok.

Art. 32.

Postanowienie o zastosowaniu środka określonego w art. 29 ust. 1 i art. 31 sąd, w składzie jed­nego sędziego jako przewodniczącego oraz dwóch ławników, wydaje po przeprowadzeniu roz­prawy.

Następna strona